Có một câu ngạn ngữ, đại để: “Người đầu tiên nói câu : Em đẹp như hoa hồng là một thiên tài, nhưng kẻ thứ hai nói câu đó lại chỉ là một kẻ ngốc”. Thành công vang dội của một cá nhân thường phải hội đủ nhiều yếu tố vào cùng một lúc. Giờ chúng ta nghiên cứu một thành công trong quá khứ thì cũng chỉ biết sơ sơ là làm như thế thì đi tới thành công. Nhưng các điều kiện về thiên thời, địa lợi nhân hòa hay các khó khăn chồng chất lúc họ làm hoàn toàn khác thời buổi mà chúng ta đang sống. Nên chúng ta không thể nghĩ rằng mình có thể lặp lại theo cách này hay cách khác, cái công thức viết ra trong sách!

Jack Ma

Tướng mạo của Jack Ma đã cho thấy ông không phải người thường.

Sách được viết không phải bởi các tỷ phú (vì họ làm gì có thời gian làm việc đó!) mà là của những người chuyên viết về tiểu sử của các tấm gương này. Do vậy tình trạng “Khổng Minh sau trận đánh”, tức là lý giải hay ho cho thành công nhờ một kế hoạch tài tình được xây dựng từ trước, là khá phổ biến. Trong khi bản thân những người đó chưa chắc đã có kế hoạch gì lúc bắt đầu, mà chỉ có vài ý tưởng lóe lên tức thì như trường hợp của Bill Gates. Cậu sinh viên năm thứ 2 liều lĩnh đứng ra nhận hợp đồng cung cấp phần mềm cho những chiếc máy tính của hãng IBM trong khi còn chưa biết sẽ viết gì. Hoặc trường hợp của Jack Ma đi xin việc toàn trượt rồi mới quyết chí đi làm khởi nghiệp, là khá nhiều. Như vậy, độc giả chúng ta sẽ không biết được chính xác điều gì đã diễn ra! Vậy mà vẫn làm theo sự diễn giải của mấy vị Quân sư quạt mo ấy, sự thành bại có lẽ không cần phải nói thêm!

Bill Gates

Bill Gates từ nhỏ đã có tâm lý khác thường.

Không rõ anh/chị độc giả thế nào, tôi có cái cảm giác, là một số người có sách mà hình như đâu đó mơ màng nghĩ ngay tới chuyện mình đang cầm trong tay bí kíp trở thành thượng thừa giống các nhân vật trong sách, hoặc mua vì đó là sách bán chạy, phải mua cho nó “bằng chị bằng em”. Trong khi theo tôi thấy, thì dù người ta có viết ra hết, bộc bạch hết những gì mình từng làm để tới được với thành công, thì họ thành công, một phần là do khí chất đặc biệt của họ, các cá nhân khác không dễ gì lặp lại được. Ví như ông Jack Ma, tướng mặt của ông ấy đã thể hiện là một con người khác lạ, không giống phần lớn những người khác. Còn ông Bill Gates thì hồi 14 tuổi, bố mẹ nhận được lời khuyên của bác sỹ tâm lý về cách uốn nắn cậu bé: “Tôi khuyên thật ông bà, đừng làm trái ý của cậu ấy!”. Người kiệt xuất có hành vi kiệt xuất, đôi khi đơn giản là ở chỗ họ có khả năng giống một ông anh mà tôi biết, chỉ cần ngủ 3h/ngày mà vẫn làm việc được! Và đó là do cơ địa của họ chứ không phải trào lưu của mấy anh TÂy mang vào Việt Nam là biến một giấc dài thành nhiều giấc ngủ ngắn!

Một khi đã thích một cuốn sách tiểu sử của người thành công, thì sẽ muốn mua thêm các cuốn khác, thế là có trong tay khoảng 5,6 cuốn của những người nổi tiếng trong các lĩnh vực khác nhau. Có nhiều vũ khí khủng trong tay, thì người lính hay phải băn khoăn nên dùng cái nào đầu tiên. Và cũng giống như vũ khí, cái có lợi điều này thì lại yếu ở điều khác. Kết cục lại, đọc cả trăm tư tưởng làm ra các khối tài sản kỳ vĩ đôi khi làm chúng ta dành nhiều thời gian băn khoăn hơn là chính việc xắn tay áo lên, lao vào làm.

Đỗ Xuân Tùng